Chương 1: Chiếc đồng hồ dừng ở bốn giờ chiều

Con hẻm nhỏ nằm nép mình sau hàng me cổ thụ lúc nào cũng yên ắng hơn phần còn lại của thành phố. Ở cuối hẻm có một tiệm sửa đồng hồ không treo biển lớn, chỉ có tấm bảng gỗ thông nhỏ nhắn viết tay dòng chữ đã bạc màu nắng: “Chỗ của Hải”.

Người ta thường bảo Hải là người không chịu tiến lên.

Bạn bè cùng trang lứa với anh, người đã lên chức trưởng phòng ở những tòa cao ốc kính lấp lánh, người đã mua nhà ở khu đô thị mới bên kia sông, người lại tất bật với những chuyến bay nối dài từ thành phố này sang thành phố khác. Chỉ có Hải là vẫn ngồi bên chiếc bàn gỗ sồi cạnh khung cửa sổ nhìn ra giàn sử quân tử, ngày ngày lắng nghe tiếng tích tắc nhỏ bé của những cỗ máy thời gian cũ kỹ.

— Cậu cứ định ở mãi trong cái hẻm nhỏ này thật đấy à? — Minh, người bạn thân hiếm hoi còn ghé qua uống trà chiều, vừa thổi lớp bọt trà xanh vừa hỏi.

Hải tháo chiếc kính lúp nhỏ khỏi mắt, đặt nhẹ lên tấm khăn vải nhung màu rêu, mỉm cười hiền lành:

— Ở đây nắng đẹp, gió mát, trà cũng thơm. Tiến lên là phải đi đâu mới được?

— Thì đi đến chỗ rộng hơn, kiếm nhiều tiền hơn, gặp người mới. Đã ba năm rồi từ ngày An đi du học và mất liên lạc sau đợt chuyển nhà, cậu vẫn giữ chiếc đồng hồ quả quýt hỏng kim ở góc tủ kính kia làm gì?

Hải không đáp ngay. Ánh mắt anh dừng lại nơi ngăn gỗ nhỏ lót giấy nhung. Ở đó có một chiếc đồng hồ bỏ túi bằng đồng thau của ông ngoại để lại cho An. Hôm đem đến nhờ Hải sửa, An đã nói bằng giọng vừa vội vừa thương:

“Hải giữ giùm tớ nhé. Chiếc đồng hồ này lúc nào cũng chạy nhanh hơn mười phút, giống hệt cái tính hấp tấp của tớ vậy. Đợi khi nào tớ đi học về, biết sống chậm lại một chút, tớ sẽ ghé lấy.”

Ngày An đi, kim đồng hồ dừng ở đúng bốn giờ chiều — giờ chuyến xe ra sân bay lăn bánh dưới cơn mưa đầu hạ.

Hải đã sửa xong dây cót từ tuần đầu tiên An rời đi. Nhưng anh không chỉnh lại mười phút chạy nhanh ấy, cũng không cất nó vào hộc tủ kín. Mỗi buổi sáng, khi mở cánh cửa gỗ màu xanh lá nhạt đón vạt nắng đầu tiên rọi vào hiên nhà, việc đầu tiên Hải làm là lau sạch mặt kính đồng hồ, tưới nước cho chậu bạc hà mà An từng trồng trong chiếc cốc sứ sứt quai, rồi mới thong thả pha một ấm trà sen.

Người ngoài nhìn vào nghĩ anh đang mắc kẹt trong quá khứ. Nhưng chỉ Hải mới hiểu, anh không hề khổ sở. Anh yêu công việc lắng nghe những nhịp đập nhỏ bé của kim giây, yêu cảm giác trả lại sự sống cho những món đồ kỷ niệm mà người ta chẳng nỡ vứt đi, và yêu cả sự tĩnh lặng khi biết rằng trong thế giới rộng lớn luôn đổi thay này, việc có một ai đó giữ nguyên vị trí cũ đôi khi lại là điều dịu dàng nhất.

Bởi vì nếu người đi xa bỗng nhiên mỏi gối, quay đầu lại mà chẳng còn thấy chốn cũ đâu, hẳn họ sẽ cô đơn biết nhường nào.